با وجود این که به نظر می‌رسد غالب مردم جذابیتی در تلاوت و تفسیر قرآن نبینند اما برنامه‌ی محفل با موفقیت‌های بین‌المللی خود، ثابت کرد قرآن هم می‌تواند برای مخاطب جذاب باشد؛ اگر به این تلاوت، کمی چاشنی سبک زندگی قرآنی هم اضافه کنیم. با این کار می‌توان مخاطب بین‌المللی برای برنامه جذب کرد و قرآن را از زندان برنامه‌های ترحیم و عزا بیرون آورد.

در برنامه‌ی محفل گاهی شاهد شوخی‌های قاری‌ها هم بودیم.علی‌الخصوص دیالوگ‌های حامد شاکرنژاد و حسنین الحلو که دو داور محبوب برنامه بودند. شاید همین موضوع باعث شد ایده‌ی ساخت برنامه‌ی محفل ستاره‌ها جوانه بزند. برنامه‌ای که قصد داشت قرآن را وارد دنیای کودکانه کند و موفق هم شد. در این نوشتار قصد داریم به شیوه‌ی انجام این کار توسط برنامه‌ی محفل ستاره‌ها بپردازیم؛ استفاده‌ی درست از طنز تضاد برای ایجاد جذابیت.

این مدل طنز که بر پایه گفت‌وگوی دو شخصیت متفاوت شکل می‌گیرد، یکی از محبوب‌ترین و امن‌ترین قالب‌های طنز کودکانه است. در این شیوه، معمولاً دو شخصیت روبه‌روی هم قرار دارند: یکی عاقل، منظم و منطقی و دیگری ساده‌دل، گیج یا بیش‌ازحد شیطون. خنده از جایی شکل می‌گیرد که شخصیت ساده‌دل، حرف‌ها و توضیح‌های دوست عاقلش را اشتباه می‌فهمد یا برداشت‌های عجیب و بامزه‌ای از آن‌ها می‌کند.

اگر برنامه را دیده باشید حتما تایید می‌کنید که زوج هنری احسان و آقای مدرس‌زاده دقیقا از این شیوه‌ی طنز استفاده می‌کنند. در این نوع طنز، هدف مسخره‌کردن یا تحقیر نیست؛ بلکه تأکید بر تفاوت نگاه‌هاست. کودک معمولاً با شخصیت ساده‌دل همذات‌پنداری می‌کند، چون خودش هم در حال یادگرفتن دنیاست و اشتباه می‌کند. همین موضوع باعث می‌شود کودک بدون ترس از قضاوت، بخندد و هم‌زمان چیزهای تازه یاد بگیرد. اغلب در پایان این گفت‌وگوها، یک پیام ساده آموزشی هم منتقل می‌شود؛ بی‌آنکه حالت نصیحت‌گونه داشته باشد.

احسان اشتباه می‌کند و آقای مدرس اشتباهش را تصحیح می‌کند. در همین بین اکت‌ها و دیالوگ‌ها طنز کودکانه را شکل می‌دهند.

نقش‌ها در این طنز کاملاً روشن‌اند: شخصیت عاقل معمولاً آرام است، توضیح می‌دهد و دوست دارد همه‌چیز درست و طبق قانون پیش برود. در مقابل، شخصیت بامزه با سوءتفاهم، سؤال‌های عجیب یا خراب‌کاری‌های ناخواسته، فضا را خنده‌دار می‌کند و داستان را جلو می‌برد. نمونه‌ی این مدل طنز در دیگر برنامه‌های معروف، کلاه قرمزی و آقای مجری است.

دلیل موفقیت این مدل طنز در دنیای کودک روشن است: خنده‌ای سالم و قابل‌فهم ایجاد می‌کند، به تخیل و تفکر کودک کمک می‌کند و نشان می‌دهد اشتباه‌کردن بخشی طبیعی از یادگرفتن است. به همین خاطر، طنز «عاقل و ساده‌دل» یکی از ماندگارترین و مؤثرترین قالب‌های طنز برای کودکان به‌شمار می‌آید.

اما با وجود موفقیت محفل ستاره‌ها باید دانست که این روش خوب است اما ادامه‌ی آن منجر به تکراری شدن می‌شود. چون در واقع احسان و آقای مدرس، سبک مخصوص خودشان را از شبکه‌ی پویا به برنامه‌ی محفل آورده‌اند و احتمالا برای مخاطب شبکه‌ی پویا چیز جدیدی ندارند. البته شخصیت احسان دامنه‌ی شوخی را به باقی داوران و حتی شرکت‌کنندگان هم تسری می‌دهد. اما در کل شیوه‌ی اجرا و متد کار همان تضاد و دو شخصیت است.

با این وجود برنامه‌ی محفل ستاره‌ها یک گام اولیه است و هنوز تا رسیدن به اوج خودش راه زیادی دارد. امیدواریم در سری‌های بعدی برنامه محفل شاهد نوآوری‌های بیشتری در این زمینه باشیم.